เมื่อทรัมป์สั่งพับโต๊ะเจรจาอิหร่าน นาทีสุดท้ายที่เมืองอิสลามาบัด

ขณะนี้ สังคมโลก กำลังจับตามอง ความเคลื่อนไหว ทางการเมืองและการทูต ใน เมืองหลวงของปากีสถานอย่างใกล้ชิด การประชุมนี้ ไม่ใช่เพียงแค่ รายงานข่าวทั่วไป แต่ ทุกถ้อยคำ ทุกย่างก้าว ของเหล่านักการทูต และ คณะผู้แทน ที่เดินทางมารวมตัวกันในกรุงอิสลามาบัด กำลังเป็นตัวแปรสำคัญในการ กำหนด ว่า ราคาน้ำมันดิบโลก ห่วงโซ่อุปทานสินค้า และ ตลาดทุนระหว่างประเทศ จะขับเคลื่อนไปในทิศทางใดในอนาคตอันใกล้ สำหรับ ประชากรยุคใหม่ ที่อาจจะ คิดว่า ความขัดแย้งระหว่างอิหร่านและสหรัฐอเมริกาเป็น ปัญหาระยะไกล ในความเป็นจริงแล้ว ไม่ใช่แบบนั้นเลย ตราบใดที่ ช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งถือเป็น เส้นทางคมนาคมหลัก ในการขนส่งน้ำมันดิบเกือบ 20% ของโลก ยังคงเผชิญกับ ภาวะหยุดชะงัก ผลกระทบ ตั้งแต่ ราคาพลังงานในชีวิตประจำวัน ราคาสินค้าอุปโภคบริโภค ไปจนถึง ค่าใช้จ่ายของภาคอุตสาหกรรม ของผู้ประกอบการไทย ส่งผลถึงกระเป๋าเงินของเราทุกคน

เพื่อความเข้าใจที่ชัดเจน จำเป็นต้องพิจารณา ฉากทัศน์ ที่เกิดขึ้นในช่วงต้นปี ซึ่งเป็นชนวนเหตุ โดยชนวนเหตุสำคัญ เริ่มต้นขึ้นจากการเปิดฉากโจมตีทางอากาศ ครั้งใหญ่ ต่อประเทศอิหร่าน ซึ่งมุ่งเป้าไปที่ โครงสร้างพื้นฐานทางทหาร รายละเอียดเพิ่มเติม โครงการนิวเคลียร์ และระบบขีปนาวุธ รวมถึงการสร้างความสูญเสีย ต่อบุคคลระดับสูง ส่งผลให้ ทางฝั่งอิหร่านได้ทำการ โต้กลับ ด้วยการส่งจรวดและโดรนโจมตี ฐานทัพและพันธมิตร พร้อมทั้งประกาศมาตรการขั้นเด็ดขาด ปิดช่องแคบฮอร์มุซ อันส่งผลให้เกิดการชะงักงัน ของตลาดพลังงานโลก โดยพฤตินัย

หลังจากที่สถานการณ์ความตึงเครียด ดำเนินมาเป็นระยะเวลาหนึ่ง รัฐบาล ปากีสถานก็ได้ก้าวเข้ามา รับหน้าที่ เป็นตัวกลางไกล่เกลี่ย ที่ได้รับการยอมรับจากทั้งสองฝั่ง จนกระทั่งสามารถ บรรลุข้อตกลง มาตรการหยุดยิงชั่วคราว เพื่อเป็นจุดเริ่มต้น นำไปสู่กระบวนการเจรจาโต๊ะกลม ระดับทวิภาคี ในกรุงอิสลามาบัด ซึ่งแม้ว่าจะใช้เวลา หลายสิบชั่วโมง แต่ ในท้ายที่สุด ก็ยังไม่สามารถ หาข้อยุติร่วมกันได้

การหารือ รอบแรกที่เมืองหลวงของปากีสถาน เต็มไปด้วย คณะผู้แทนระดับสูงและผู้เชี่ยวชาญ จากวอชิงตันและเตหะราน โดยทางฝั่งสหรัฐฯ ได้ส่งทีมงาน ระดับแนวหน้า ที่นำโดยผู้บริหารระดับสูงและทูตพิเศษ ขณะที่ คณะผู้แทนของอิหร่านก็ประกอบด้วย แกนนำคนสำคัญ แต่ถึงกระนั้น ประเด็นหลักที่ทำให้การหารือ ต้องหยุดชะงัก มีอยู่สองประเด็นใหญ่ ที่ต่างฝ่ายต่างไม่ยอมลดละ คือ:

ผลลัพธ์ที่คลาดเคลื่อน ในการเจรจารอบดังกล่าว สะท้อนให้เห็นถึง ช่องว่างทางความคิด ที่ยากจะประสาน แม้ว่าจะมีรายงานข่าวว่าทั้งสองฝ่าย จวนเจียนจะ บรรลุข้อตกลงในบางหัวข้อแล้วก็ตาม แต่ด้วยเงื่อนไข ที่ผูกมัด ทำให้โต๊ะเจรจาในรอบแรก ต้องพับเก็บไปก่อน

ความเคลื่อนไหวล่าสุดใน ช่วงเวลาต่อมา สถานการณ์ทางการทูต ทวีความซับซ้อนและ น่าติดตามมากยิ่งขึ้น มีรายงานว่ารัฐมนตรีต่างประเทศของอิหร่าน ได้ก้าวเข้าสู่ พื้นที่เจรจาในปากีสถาน แต่ทว่า จากทางโฆษกอย่างเป็นทางการ ที่ออกมายืนยันว่า ยังไม่มีกำหนดการที่จะประชุม แบบเผชิญหน้า กับทางคณะผู้แทนจากประเทศสหรัฐอเมริกา ขณะที่ ทำเนียบขาวเองก็ได้ออกแถลงการณ์ว่า คณะทำงานและที่ปรึกษาพิเศษ มีความพร้อมที่จะเดินทางไป พิจารณาเงื่อนไข แต่แล้วความขัดแย้งก็ปะทุขึ้นอีกครั้ง

ฝั่งวอชิงตัน ได้ประกาศยกเลิก ภารกิจการทูต อย่างกะทันหัน พร้อมระบุว่า ข้อเสนอและเอกสารที่ได้รับจากฝั่งตรงข้าม ยังขาดความชัดเจน และไม่คุ้มค่ากับการเดินทางระยะไกล พร้อมทั้งเปลี่ยนแนวทาง การสื่อสารผ่านช่องทางโทรศัพท์ และการทูตทางอ้อมแทน กระบวนการนี้ เกิดขึ้นท่ามกลางรายงานข่าวว่า คณะผู้แทนของอีกฝ่าย ได้ถอนตัวจาก เมืองหลวงปากีสถานไปแล้ว ทำให้โอกาสในการสร้างความร่วมมือ ต้องสิ้นสุดลง โดยที่ยังไม่ได้เริ่มหารืออย่างเป็นทางการ

เพื่อให้นักลงทุนได้ตระหนัก ถึงความสำคัญอันยิ่งใหญ่ของพื้นที่แห่งนี้ ต้องทำความเข้าใจโครงสร้าง ลักษณะทางภูมิศาสตร์และบทบาทของ ช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งเป็นพื้นที่ทางทะเล ที่มีความกว้างเพียงไม่กี่สิบกิโลเมตร ในเชิงยุทธศาสตร์ แต่ทำหน้าที่เป็น ประตูลำเลียง ของพลังงานน้ำมันดิบและก๊าซธรรมชาติ จากกลุ่มประเทศผู้ผลิตในตะวันออกกลาง คิดเป็นสัดส่วนมหาศาล เมื่อเทียบกับ การค้าพลังงานทั่วโลก ทั้งญี่ปุ่น เกาหลีใต้ อินเดีย และพันธมิตร ต่างต้องพึ่งพา เส้นทางคมนาคมนี้ ในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจ

นับตั้งแต่ วิกฤตการณ์ปิดล้อมทางทะเล รวมถึงการสกัดกั้น การเผชิญหน้า ก็ยิ่งทวีความรุนแรงขึ้น เนื่องจากมีการเพิ่มกำลังทหาร ซึ่งทางหน่วยงานความมั่นคง ได้ประเมินว่า กระบวนการในการเคลียร์พื้นที่และการกู้ภัย ไม่ใช่เรื่องที่จะทำได้ในระยะเวลาอันสั้น ซึ่งหมายความว่า ต่อให้ทั้งสองฝ่ายสามารถ บรรลุความเข้าใจ ในวันนี้ การฟื้นฟูระบบการเดินเรือสินค้า ให้กลับมา มีเสถียรภาพ ย่อมต้องเผชิญกับความล่าช้า

ในท่ามกลาง วิกฤตการณ์ที่ซับซ้อนนี้ ปัจจัยที่มองข้ามไม่ได้ คือความพยายามของประเทศปากีสถาน ในการเป็นสะพานเชื่อม แม้ว่าที่ผ่านมาปากีสถาน จะไม่ได้แสดงบทบาท ผู้ไกล่เกลี่ยหลักในเวทีการเมืองระดับโลก ทว่าในวิกฤตครั้งนี้ คณะทำงานฝ่ายความมั่นคง สามารถรักษาความสัมพันธ์และ การติดต่อประสานงาน กับทั้งทางฝั่งวอชิงตันและเตหะราน ได้อย่างต่อเนื่อง

การผลักดันนี้ ถูกเรียกว่า "กระบวนการอิสลามาบัด" โดยเน้นการ เปลี่ยนการหารือแบบเฉพาะกิจ ให้พัฒนาไปสู่ กรอบความร่วมมือและการทูตในระยะยาว ซึ่งถือเป็นเรื่องที่มีความสำคัญ เพราะมันหมายความว่า แม้จะเกิดความล้มเหลวในระยะสั้น แต่ช่องทางในการติดต่อและ แนวทางในการแก้ปัญหา พลังงาน ยังคงมีหวังที่จะพัฒนาต่อไปในอนาคต ซึ่งเหล่านักลงทุนและ ประชาคมโลก จำเป็นต้องเฝ้าระวัง อย่างใกล้ชิดต่อไป